NK κύτταρα και KIR υποδοχείς στις επαναλαμβανόμενες αποβολές – Θεοδώρα Κεραμιτζόγλου, Βιολόγος, PhD

Posted by EEAI - 04/09/2014 - Ομιλίες Συνεδρίων - No Comments

NK κύτταρα και KIR υποδοχείς στις επαναλαμβανόμενες αποβολές

Θεοδώρα Κεραμιτζόγλου

Βιολόγος, PhD

Ανοσοβιολογικό Τμήμα, Μαιευτήριο «Έλενα Βενιζέλου»

Τα ΝΚ κύτταρα αποτελούν τον βασικό πληθυσμό των ανοσοκυττάρων του φθαρτού. Στις αλλοάνοσες αποβολές επικρατεί στη μητρικοεμβρυϊκή επιφάνεια επαφής μια Τh1-τύπου ανοσιακή απάντηση, που χαρακτηρίζεται από αντιδράσεις επιβραδυνόμενης υπερευαισθησίας  και κυτταροτοξικότητας. Τα ΝΚ κύτταρα παίζουν σημαντικό ρόλο στην κυτταροτοξική  αντίδραση, με αύξηση του υποπληθυσμού τους  με φαινότυπο CD3CD16+CD56+ και αντίστοιχη ελάττωση των τυπικών ΝΚ-like κυττάρων του ενδομητρίου (CD3CD16CD56+), τα οποία ευνοούν την ανάπτυξη του πλακούντα και ελέγχουν την τροφοβλαστική διείσδυση. Οι μεταβολές αυτές των πληθυσμών των ΝΚ κυττάρων  φαίνεται ότι αντανακλώνται και στο περιφερικό αίμα των γυναικών. Έχει δειχθεί ότι: α) η αύξηση των CD3CD16+CD56+ ΝΚ κυττάρων στο αίμα εγκύων γυναικών αποτελεί προγνωστικό δείκτη αποτυχίας της κύησης και β) η αύξησή τους στο αίμα γυναικών με ιστορικό καθ’ έξιν αποβολών θεωρείται διαγνωστική αλλοάνοσης αντίδρασης, προγνωστική απώλειας καρυοτυπικά φυσιολογικών εμβρύων και δείκτης επιλογής των γυναικών για ανοσοθεραπεία.

Η δράση των ΝΚ κυττάρων του φθαρτού αναμένεται να καθορίζεται από το ρεπερτόριο των ανασταλτικών και ενεργοποιητικών υποδοχέων που φέρουν στην επιφάνειά τους. Οι υποδοχείς αυτοί ανήκουν σε διάφορες ομάδες (KIR, NKG2, ILT) με κυριότερη την ομάδα των KIR υποδοχέων, η οποία χαρακτηρίζεται από πολυπλοκότητα και γονιδιακό πολυμορφισμό.  ΟΙ KIR υποδοχείς έχουν ως συνδέτες τους HLA  τάξης Ι  μόρια (κυρίως ΗLA-C), τα οποία είναι τα μόνα κλασσικά HLA μόρια που εκφράζονται στην εξωλαχνώδη τροφοβλάστη. Η πολυπλοκότητα και ο γονιδιακός πολυμορφισμός τόσο των KIR υποδοχέων όσο και των ΗLA-C μορίων, υποστηρίζουν την ύπαρξη ενός ισχυρά ανοσογενετικού ΝΚ συστήματος αλλοαναγνώρισης στην μητρικοεμβρυική επιφάνεια επαφής, που μπορεί να καθορίζει την διατήρηση  ή την αυτόματη διακοπή της κύησης.  Στην πρώτη περίπτωση, αν οι ανασταλτικοί KIR του φθαρτού αναγνωρίζουν πάνω στην τροφοβλάστη τους ειδικούς HLA-C συνδέτες τους, θα δεσμεύουν την ΝΚ λυτική δραστικότητα, αλλά και την γενικότερη τυχόν διέγερση των ΝΚ για έκκριση κυτταροκινών που επάγουν Τh1 τύπου καταστροφική απάντηση  για το κύημα και η κύηση θα εξελίσσεται φυσιολογικά. Στην δεύτερη περίπτωση, αν οι ανασταλτικοί υποδοχείς δεν έχουν ειδικότητα για τα εκφραζόμενα στα τροφοβλαστικά κύτταρα HLA-C μόρια, η δραστικότητα των πιθανά διεγερμένων ΝΚ δεν θα δεσμεύεται, ίσως  δε επιπλέον να ενεργοποιούνται από ενεργοποιητικούς KIR  που αναγνωρίζουν τους δικούς τους συνδέτες  HLA-C στην τροφοβλάστη, με αποτέλεσμα αποβολή του εμβρύου.